Kabala (הקבלה)

/ א י ן   ס ו ף   א ו ר /

.

Kabala nastoji da objasni svet, i uticaje u njemu, na osnovu specifičnih tumačenja simbola, ezoternog znanja, numeričkih odnosa, ali i kroz posebnu i pažljivu upotrebu hebrejskog alefbeta u pojedinim tekstovima. Tako je jevrejski misticizam nerazdvojni deo Tore, te jevrejske Biblije i judaizma, kroz koju čovek postupno uči kako biti Čovek i čine je tri osnovna segmenta: teorijski, meditativni i praktični. Prema njenoj mudrosti, postoje dve sile, ili kvaliteta: želja za primanjem i želja za davanjem. Kabala se u prošlosti prenosila isključivo usmenim putem sve do III veka, kada je napisana ”Sefer Jecira” (ספר יצירה, Knjiga stvaranja), koja tumači stvaranje putem mistične simbolike deset sfera (sefira Drveta života), dvadeset dva slova hebrejskog pisma kojima su sefire povezane i verovatno je među prvim naslovima jevrejskog misticizma, odnosno mističnog tumačenja biblijskog teksta. Srednjovekovni razvoj jevrejskog misticizma započeo je u Provansi oko 1200. i brzo se proširio na Španiju, gde je, krajem 13. veka, nastalo najznačajnije delo kabale, ”Sefer Zohar”, (זהר, Knjiga sjaja). Iako je autorstvo pripisano palestinskom rabinu iz 2. veka, Simonu ben Johaju (רבן שמעון בר יוחאי), to delo je, u stvari, na osnovu starijih izvora verovatno sastavio i finalno uobličio Moše de Leon (משה בן שם-טוב די-ליאון) u periodu druge polovine XIII veka.

Pogrešno je pretpostaviti da ljudi mogu naći spasenje čitajući knjige i prihvatajući razne formule. To je isto kao kada bismo tvrdili da se u Mali može stići proučavajući mapu Afrike. Mape su pre svega simboli i nijedna od njih nije sasvim precizna. Jasno je, međutim, da se bez njih ne može stići do željenog cilja. (O. H.)

.

Velikim delom Zohar predstavlja midraško tumačenje Petoknjižja, napisano na starom aramejskom jeziku. Zohar je za svoje sledbenike predstavljao gotovo drugu Bibliju, a njegova svetost je bila ravna Talmudu. Ako ne i veća. Imao je jak uticaj na naredne generacije, naročito na jevrejske mistike iz Safeda u Palestini, među kojima su bili Moše Kordovero (משה קורדובירו), autor knjiga ”Vrt narova” (Pardes Rimonim, פרדס רימונים) i ”Devorina palma” (Tomer Devora, תומר דבורה) i Isak Lurija (האר”י), osnivač nove (lurijanske) škole kabale, čijim je učenjima književnu formu dao njegov učenik Hajim Vital (רבי חיים ויטל) u knjizi ”Drvo života” (Ec hajim, עץ היים). Kasnije kabalističko delo koje je uživalo takođe veliku popularnost, i imalo veliki značaj, jeste ”Dve tablice saveza” (Šenej Luhot ha-Berit, שני לוחות הברית) čiji je autor bio Isaia Horovic.


.

.

Kabalisti su podelili upotrebu njihove svete nauke u četiri kategorije:

  • Prirodna kabala – je korišćena isključivo da pomogne istraživaču u njegovom proučavanju misterija Prirode.
  • Analogna kabala – formulisana je tako da pokazuje odnos koji postoji između svih stvari u Prirodi i ona objavljuje mudrima da su sva stvorenja i supstance u suštini Jedno, a da je čovek – Mali univerzum – minijaturna replika Tvorca – Velikog Univerzuma.

  • Kontemplativna – evoluirala zarad otkrivanja misterija nebeskih sfera kroz više intelektualne sposobnosti. Uz njenu pomoć omogućeno je da sposobnostima apstraktnog razmišljanja budu spoznati nemerljivi nivoi beskonačnosti.
  • Magijska kabala – čiji cilj teži pristupu, proučavanju i kontroli  tzv. subhumanih inteligencija nevidljivog sveta.

.


Rabi Arije Kaplan na temu kabale i Jevrejskog misticizma

Kasnije, zahvaljujući brojnim društvima,  a pre svih Zlatne Zore, i ljudima koji bili iza nastanka ovog društva, krajem IX i početkom XX veka dešava se renesansa mističnog stvaralaštva (zapadnog hermetizma, odnosno ešavine različitih duhovnih tradicija) na području Evrope. Kada se govori o nastanku ZZ nikako se ne smeju izostaviti dva imena koja su, pre svih, zaslužna za taj novi period hermetizma u evropi, to su Samuel Liddell MacGregor Mathersa i William Wynn Westcotta. Ipak, takvo/njihovo tumačenje kabale razlikuje se po više osnova u odnosu na izvornu jevrejsku kabalu koja je, jednim delom, i dalje ostala eksluzivna struja unutar rabinskog judaizma. Svakako tu treba pomenuti Isaka Luriju i lurijansku kabalu, iz koje je mnogo toga proisteklo, a kasnije preuzeto i blago razvijano i menjano kroz istoriju i različite uticaje (pre svega hrišćansku mistiku).

Osnova kabalističkih pristupa jesu arhetipovi i vibratorni zazivi određenih imena, gde se na taj se način dubinski podsvesni sadržaji menjaju prema postizanju željenog mentalnog stanja, promene svesti. Korišćenjem simbola i arhetipova utemeljenih u kolektivnoj svesti postaje izrazito snažna i učinkovita, dajući mogućnost snažnog delovanja na objektivnu stvarnost. Mudrost Kabale se proučava na temelju kabalističkih knjiga, koje opisuju strukturu duhovnih svetova, kao i način na koji svako može stupiti u njih. Kabalisti govore o tome kako su duhovni svetovi izgrađeni i što možemo doživeti u njima. Naravno, ovi svetovi nisu fizička mesta, koja zauzimaju prostor i vreme, već duhovna stanja koja svaki kabalista doživljava. Više o izvornoj kabali možete pročitati u sekciji ispod, gde se i nalaze određena tumačenja izvornih spisa jevrejskog misticizma.

At the very beginning the King made engravings in the supernal purity. A spark of blackness emerged in the sealed within the sealed, from the mystery of the Ayn Sof, a mist within matter, implanted in a ring, no white, no black, no red, no yellow, no colour at all. When He measured with the standard of measure, He made colours to provide light.

Within the spark, in the innermost part, emerged a source, from which the colours are painted below; it is sealed among the sealed things of the mystery of Ayn Sof. It penetrated, yet did not penetrate its air. It was not known at all until, from the pressure of its penetration, a single point shone, sealed, supernal. Beyond this point nothing is known, so it is called reishit (beginning): the first word of all…

.