Judaizam (יהדות)

/ Torah is not education, it’s transformation /

.

Judaizam, ili na hebrejskom jahadut, je religija koja propoveda veru u jednog, bestelesnog i samo duhovnog Boga. On predstavlja sveukupnost moralnih savršenstava, a čije Ime, zbog svetosti, nije dozvoljeno uzaludno izgovarati. Judaistička religioznost temelji se u poslušnosti prema božanskom zakonu koji je u Tanahu (תנ”ך), hebrejskoj Bibliji, odnosno Tori (תורה). Radi se o sintetiziranom rukopisu od 24 knjige, pisanih na hebrejskom i delimično na aramejskom jeziku koje govore o istoriji, idejama i društvenim borbama judinog naroda i ujedno je zbirka verskih i pravnih propisa, kao i starih mitova koje su drevni Judeji verovatno preuzeli od drugih naroda istoka.

Utemeljivač Jevrejske religije je Mojsije (Moše, משה), vođa i zakonodavac koji je narod oslobodio egipatskog ropstva i na gori Sinaj dao dve tablice koji su postali temelj Jevrejske religije.

Uloga verskih autoriteta može se sagledati kroz potrebu za modelima. Pošto se duhovne kategorije ne mogu opisati ni teorijski ni eksperimentalno, u tom domenu moramo se osloniti na svedočanstva onih koji su imali određena iskustva. Najbolji način pripitomljavanja divljeg slona jeste njegovo vezivanje za već pripitomljenog. Takvim primerom jedna životinja u prilici je da spozna kako zapravo može da egzistira i kao pitoma.

Jevrejski istorijski temelji u Srbiji
Sinagoga Sukat Šalom 
Beogradska prošlost 
Rabini u Beogradu 
Srpske sinagoge 

Posebni datumi i mesta od značaja za očuvanje Jevrejskog bića
Solomonov Hram 
Jevrejski dom 
Novi praznici 
Kalendar 
Praznici 
Šabat 

Ličnosti čiji uticaj je oblikovao misao i usmerenje jednog naroda
Davidova dinastija 
Jevrejski narod 
Jehuda Alkalaj 
Majmonid 
Mojsije 

 

Pisana i usmena reč kao vodilje razvoja i usavršavanja kroz vreme
Deklaracija nezavisnosti države Izrael 
Rabinska književnost 
Talmud 
Mišna 
Tora 

Simboli i običaji kao utemeljivači istrajnosti
Bar i bat micva
Venčanje 
Mezuza 
Šemita 
Tefilin 
Šofar 
Talit 

.

El Dio Alto” u izvođenju Stefana Sablića i grupe Šira U’Tefila (שירה ותפילה):

.

Kotel, Felix Bonfils (1870.)

  • Tora (תורה) je, slobodno prevedeno, Zakon. Jevreji doživljavaju Toru kao Božju reč i kao samu božju pojavnost. Tora, kao kamen temeljac čitavog jevrejstva, je pravilnik privatnog, društvenog, političkog i verskog života. Ona je i više od toga. Zapravo, to je savršen nacrt sveta, jer svet koji je stvoren prema načelima Tore bi trebao biti i uređen prema istim načelima.
  • Mišna (משנה) znači, ono što se stalno ponavlja, usmeno učenje i termin se prvenstveno odnosi na zbirku propisa i uputa sastavljenu krajem drugog veka nove ere od strane Rabi Jude Ha’Nasija predsedavajućeg tadašnjeg Sanhedrina (סנהדרין), odnosno Veća staraca, i predstavlja prvi pokušaj kodifikacije učenja Usmene Tore. Terminom Mišna označava se kako cela zbirka, tako i svaki pojedinačni propis kao najmanja jedinica zbirke.
  • Talmud (תלמוד) je zbornik celokupne usmene predaje koja reguliše religiozno-pravne odnose jevrejskog naroda. Postoje dve verzije: vavilonski Talmud (Talmud Bavli, תלמוד בבלי), koji je nastao negde oko 500. godine, i Jerusalimski (Talmud Jerušalmi, תלמוד ירושלמי), koji je nastao stotinak godina ranije. Oba se sastoje od dva dela, Mišne i Gemare. Mišna je najraniji sačuvan rabinski tekst o verskom zakonu, a Gemara su rabinski komentari Mišne.

.